Dutch slavery in Indonesia, new book


New book on Dutch slavery, cover

Translated from the site of author Reggie Baay in the Netherlands:

Something horrible was done

Publication expected in January 2015

‘2 January 1668: Francisco Bengal, slave of merchant Jan Grootstadt, hangs himself’. This Francisco was one of the many who chose death over unbearable slavery in the Dutch East Indies.

From the early days of the Dutch East India Company to the end of colonial rule, Baay follows the trail of human trafficking in the Dutch colonies in the East. The colonial slavery took many forms: there were house slaves, child slaves, sex slaves, artisans, but also slaves on the plantations and spice gardens. Slaves were humiliated, tortured and murdered.

Reggie Baay writes the history of slavery in Indonesia. Because it is a misconception to think that slavery in the colonies was limited to the West. And how is it that our image of it is so distorted, as if in the East no real slavery existed?

Daar werd wat gruwelijks verricht is, incredible though it may seem, the first book in which the history of slavery in ‘our Indies’ is told in its entirety.

The title Daar werd wat gruwelijks verricht [in English: Something horrible was done] is a wordplay on a saying of seventeenth-century Dutch East India Company governor-general Jan Pietersz. Coen: ‘Something great may be done in the Indies’.

Coen had many Indonesians killed in order to establish a East India Company trade monopoly.

For this book, Baay did research in East India Company archives in The Hague and Jakarta.

In a TV interview on 11 January 2015, Reggie Baay told that slavery in Indonesia (officially abolished in 1860) in fact continued until the war of independence of 1945-1949, and Dutch authorities knew that.

The East India Company were both owners and sellers of slaves, and owned the big Batavia (Jakarta) slave market. According to Baay, their slave trade made about a million people slaves, roughly the same number as the Dutch West India Company.

15 thoughts on “Dutch slavery in Indonesia, new book

  1. Slavernijverleden nog steeds beschouwd vanuit perspectief van onderdrukker

    Uit de recensie van “Dutch racism”, die we in mei publiceerden, bleek al hoe diepgravend het Nederlandse racisme in dat boek onder de loep wordt genomen. Omdat het boek meer dan twintig boeiende artikelen bevat, is één enkele recensie ervan lang niet voldoende. Daarom gaan we de komende tijd in op een aantal afzonderlijke onderwerpen ervan. Hieronder een korte bespreking van het artikel “Chattel slavery and racism: a reflection on the Dutch experience”, geschreven door de wetenschappers Kwame Nimako, Amy Abdou en Glenn Willemsen. De in 2008 overleden Willemsen heeft meegewerkt aan het onderzoek voor dit artikel en wordt daarom ook als auteur vermeld.

    “Chattel slavery” is de Engelse term voor wat ”traditionele slavernij” genoemd zou kunnen worden. Slavernij dus waarbij slaven als persoonlijk eigendom worden gezien, en ook op zo’n manier worden behandeld en verhandeld. In die vorm van slavernij waren Nederlanders vanaf de zestiende eeuw erg bedreven. De drie auteurs van het artikel laten zien hoezeer de Nederlandse discussie over slavernij in feite nog steeds wordt gevoerd vanuit het perspectief van de onderdrukkers: de slavenhalers, -handelaren en -houders. Daarbij ontbreekt het perspectief van de tot slaaf gemaakten. De auteurs maken ook duidelijk waarin het Nederlandse debat achterloopt ten opzichte van discussies in andere landen. Pas de laatste vijftien jaar is daar voor een deel verandering in gekomen. De oprichting van het slavernijmonument in het Amsterdamse Oosterpark is daar een eerste symbool van. Maar die verandering gaat nog lang niet ver genoeg.

    Boekhoudersmodel

    Hoe zit het dan met die verschillende perspectieven? De auteurs gaan in op diverse aspecten. In Nederland spreken velen nog steeds over “slaven”, terwijl in de Engelstalige wereld de term “enslaved”, “tot slaaf gemaakten”, al veel verder is opgerukt. “Slaven”, zo worden mensen genoemd vanuit het perspectief van hun “eigenaren”, hun onderdrukkers. “Tot slaaf gemaakt”, dat is de realiteit van de mensen zelf die door anderen van hun vrijheid worden beroofd en als eigendom worden verhandeld. “Slaaf” is bovendien ook nog een juridische categorie uit het officiële onrechtsysteem dat de slavernij legitimeerde en in stand hield. Juist door termen als “slaven” en “eigenaren” te gebruiken, reproduceren we dat systeem en doen we geen recht aan het perspectief van de slachtoffers. Nederland loopt hiermee dus duidelijk achter vergeleken met andere landen en taalgebieden. Dat kunnen we ook zien aan het voor velen in dit land volstrekt normale woord “neger”, een vernederend en kleinerend scheldwoord dat in de VS daarom veelal wordt aangeduid als het “N-woord”.

    De auteurs beschrijven nog wat meer aspecten die het perspectief van de onderdrukker vertegenwoordigen en die verder gaan dan alleen het taalgebruik. Het gaat daarbij vooral om de manier waarop historici het Nederlandse slavernijverleden beschrijven en hoe zich dat vertaalt tot het maatschappelijke debat dat erover wordt gevoerd. Zo worden ook in de meeste historische studies de tot slaaf gemaakten nog steeds beschouwd als handelswaar, als passieve objecten die alleen terugkomen in berekeningen over scheepsladingen waarmee winst of verlies kan worden gemaakt. De onderdrukkers zelf daarentegen worden vaak gepresenteerd als handige en succesvolle ondernemers. Dat wordt in het artikel beschreven als “het boekhoudersmodel”, een perspectief waarin slavernij impliciet als een legitieme economische activiteit wordt gezien en vanuit dat kader wordt beoordeeld. Volgens de drie wetenschappers vormt dat model het Nederlandse “master narrative”, dus het dominante vertoog over de slavernij. Zo wordt het slavernijverleden onderzocht, geanalyseerd en bediscussieerd zonder dat de essentie – het systeem van onderdrukking, de slavernij zelf – in feite wordt benoemd.

    Slachtoffers en daders

    Terwijl dat verhaal dus al flink is gekleurd door de onderdrukkers, pleiten sommige Nederlandse historici, onder wie vooral de beruchte slavernijprofessor Piet Emmer, er ook nog eens expliciet voor om de slavernij niet vanuit onze huidige morele kaders te bekijken. “Emotionele” benaderingen van het onderwerp zouden niet “rationeel” of “wetenschappelijk” zijn. Opnieuw is dat een frappant voorbeeld van het klakkeloos overnemen van het perspectief van de onderdrukkers van toen. De Nederlandse slavernij werd indertijd vanuit het perspectief van de witte Nederlandse slavendrijvers zowel juridisch als moreel gelegitimeerd. Maar de tot slaaf gemaakten zelf dachten daar toch echt heel anders over. En daar gedroegen ze zich ook naar, getuige de vele vormen van verzet tegen het regime van terreur waar de Nederlanders hen aan probeerden te onderwerpen. We hoeven dus niet eens ons huidige morele kompas te gebruiken, want het volstaat om simpelweg het perspectief van de tot slaaf gemaakten aan te nemen. Maar het ontbreekt bij veel witten vaak aan de wil om het slavernijverleden eens van de kant van de tot slaaf gemaakten te bekijken.

    De essentie van het perspectief van de onderdrukker is dat de tot slaaf gemaakten ook nog eens als veroorzakers van de problemen worden beschouwd, in plaats van de slavernij zelf tot probleem te maken. Niet de witte overheersers zouden het probleem van de onderdrukking hebben veroorzaakt. Nee, de tot slaaf gemaakten zouden juist het probleem zijn geweest, omdat ze zich tegen die onderdrukking hebben verzet. Nimako, Abdou en Willemsen zetten daarbij drie kwesties centraal: ten eerste het tot slaaf maken an sich, dus de beroving van vrijheid en autonomie; ten tweede het tot arbeid dwingen van de tot slaaf gemaakten, en ten derde het niet toelaten van de herinnering aan hun voorouders en aan het proces van tot slaaf maken. Op al deze punten hadden de Nederlandse slavendrijvers te maken met verzet. Wettelijke en institutionele systemen van legitimering, gepaard gaande met wrede en gewelddadige praktijken op massale schaal, werden opgetuigd om dat verzet te breken. Maar die praktijken worden door de onderdrukkers beschouwd als de noodzakelijke reactie op het verzet van de tot slaaf gemaakten, in plaats van dat het regime van terreur zelf het probleem vormt. Zo worden de slachtoffers door de daders omgedoopt tot daders. En de daders blijven daarmee moreel en sociaal superieur.

    Emancipatiebeweging

    Deze schandalige omkering werkt nog steeds door in de geschiedschrijving en in de publieke discussie. Ook heeft het invloed op de manier waarop de slavernij wordt herdacht. In het artikel wordt uitgebreid aandacht besteed aan de ontwikkelingen van de laatste tien tot twintig jaar rondom het herdenken van de slavernij en de slachtoffers ervan. Het duurde namelijk zeker zo’n honderddertig jaar voordat in Nederland de herdenking en erkenning van het gruwelijke slavernijverleden enigszins van de grond kwam. Dat ging bij het overgrote deel van de witten zeker niet van harte. Na veel druk vanuit Surinaams-Nederlandse groepen werd in 2002 uiteindelijk het nationale slavernijmonument opgericht, maar de opening van dat monument liep uit op een drama. Veel mensen die ervoor hadden gestreden, nazaten van tot slaaf gemaakten, werden letterlijk op afstand gehouden van de officiële openingsplechtigheid en zo opnieuw buitengesloten. Bovendien liet de discussie rond het monument zien dat het tot probleem maken van de slachtoffers van de slavernij en hun nazaten is blijven doorwerken. Zo werd de afschaffing van de slavernij in de publieke opinie veelal neergezet als een triomf van “de Nederlandse beschaving”, terwijl de gruwelen van de Nederlandse slavernij werden gebagatelliseerd. Daarnaast werden mensen die aandacht vroegen voor het leed van hun voorouders opgeroepen om zich maar tot een psychiater te richten. De moeizame oprichting van het slavernijmonument, die gepaard ging met de halfslachtige erkenning van het leed van de slachtoffers, maar zonder excuses van de Nederlandse staat, maken dat de drie auteurs er sceptisch over zijn hoe het debat over het slavernijverleden zich verder gaat ontwikkelen.

    De conclusie van het artikel is dat de machtsrelaties, de definities en het perspectief van het systeem van slavernij en onderdrukking in wezen nog voortbestaan in de manier waarop er vandaag de dag in Nederland over de slavernij wordt gesproken, hoe er betekenis aan wordt gegeven en hoe er wordt herdacht. Nimako, Abdou en Willemsen erkennen dat zwarte activisten ervoor hebben gezorgd dat het thema slavernij op de publieke agenda is komen te staan, maar ze denken dat dat nog geen fundamentele omwenteling teweeg heeft gebracht. Het is de vraag of ze daar gelijk in hebben. Want ondertussen is de emancipatiebeweging die vecht voor erkenning en herinnering aan de slavernij vanuit het perspectief van de tot slaaf gemaakten alleen maar sterker geworden. Dat heeft veel conflicten en beroering met zich meegebracht, waar we nog middenin zitten. Juist de aanwezigheid van conflicten is er een teken van dat er wel wat aan het verschuiven is. Waar eerder nog veel witten in de mainstream de discussies rond het slavernijmonument op hun gemak konden negeren, daar kan nu niemand meer om het enorm opgelaaide debat over Zwarte Piet heen. Het bewustzijn over het nog steeds heersende koloniale vertoog groeit. Daar hebben zeker ook de artikelen in “Dutch racism” aan bijgedragen.

    Gerard Zijlstra

    Doorbraak 07-01-2015

    Like

  2. Pingback: Hundreds freed from slave island in Indonesia | Dear Kitty. Some blog

  3. Kleurrijke tragiek

    Dr. Matthias van Rossum schreef het boek ‘Kleurrijke tragiek. De geschiedenis van slavernij in Azië onder de VOC’.

    Onder de VOC in Azië werden lange tijd meer slaven gehouden dan in Suriname en Curaçao. Toch is het Aziatische slavernijverleden nog maar zelden beschreven. ‘Kleurrijke Tragiek’ brengt dit Nederlands Aziatische slavernijverleden op toegankelijke wijze in beeld en plaatst het in een nieuw daglicht.

    Onvrijheid kent veel verschillende vormen, maar Matthias van Rossum laat in zijn boek zien dat slavernij onder de VOC grote overeenkomsten vertoonde met de Atlantische slavernij. Slavernij in Azië ging niet alleen gepaard met een omvangrijke slavenhandel rond de Indische Oceaan en in de Indonesische archipel, maar ook met oorlog en zelfs stedelijke mensenroof.

    Opvallende voorvallen, alledaagse gebeurtenissen en persoonlijke getuigenissen van VOC-dienaren, burgers en slaven zelf, door Van Rossum levendig weergegeven, getuigen van de werking en gevolgen van slavernij in huishoudens en werkplaatsen, zoals branderijen, tuinen en mijnen.

    http://www.nieuws.leidenuniv.nl/boeken/kleurrijke-tragiek.html

    Like

  4. Pingback: Rumphius and the seashells of Ambon | Dear Kitty. Some blog

  5. Pingback: Indian uprising, 1857, a bloody warning to today’s imperial occupiers | Dear Kitty. Some blog

  6. Pingback: New photos of Dutch war crimes in Indonesia discovered | Dear Kitty. Some blog

  7. Schedelmeten in Nederlands-Indië: de racistische oorsprong van de Nederlandse antropologie

    Het boeiende boek “De onmeetbare mens” van Fenneke Sysling, dat een half jaar geleden verscheen, geeft een aardig inkijkje in de racistische wetenschap van het opmeten van mensen in Indonesië. Dat begon in de negentiende eeuw met de craniometrie (het verzamelen en opmeten van schedels) en breidde zich later uit tot de antropometrie (het opmeten van levende mensen en het maken van foto’s en gipsen afgietsels van hoofden van mensen). Lees meer:

    http://www.doorbraak.eu/schedelmeten-in-nederlands-indie-de-racistische-oorsprong-van-de-nederlandse-antropologie/

    Like

  8. Pingback: Theatre play Oeroeg in Leiden theatre | Dear Kitty. Some blog

  9. Pingback: ‘Structural Dutch crimes in anti-Indonesian independence war’ | Dear Kitty. Some blog

  10. Pingback: 90-year-old Indonesian accuses Dutch colonial army of torture | Dear Kitty. Some blog

  11. Pingback: Borneo environmental destruction, new film | Dear Kitty. Some blog

  12. Pingback: Dutch children learning nationalism, forgetting about slavery? | Dear Kitty. Some blog

  13. Pingback: Anti-racist anti-colonialist Dutch demonstrations today | Dear Kitty. Some blog

  14. Pingback: British, Dutch banks, slave trade profiteers | Dear Kitty. Some blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.